تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - خاویر سولانا


زندگی نامه و ماموریت های خاویر سولانا؛ آقای اروپا


یك بار ژنرال وسلی كلارك، فرمانده پیشین ناتو، از خاویر سولانا راز موفقیت های دیپلماتیك اش را پرسید و او جواب داد: <برای خودم دشمن نمی تراشم و سوالی نمی پرسم كه طرف مقابل بلد نباشد یا نخواهد كه جواب دهد.> و شاید به همین خاطر باشد كه سولانا را <آقای اروپا> لقب داده اند. خاویر سولانا ماداریاگا، نماینده عالی سیاست خارجی و امنیتی مشترك CFSP و دبیركل شورای اتحادیه اروپا و اتحادیه اروپای غربی، چهاردهم جولای 1942 در مادرید اسپانیا متولد شد. او را عموما به اختصار <مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا> می خوانند.
    
    
    سولانا كه پیش از ورود به فعالیت های سیاسی استاد دانشگاه و فیزیكدان بود، در دوران نخست وزیری فیلپه گونزالس در اسپانیا 13 سال وزارتخانه های سیاسی و فرهنگی را در اختیار داشت و پس از آن در سال های 1995 تا 99 دبیر كل ناتو بود. سولانا در طول سال های وزارت و پس از آن مسوولیت های گوناگونی را برعهده گرفته، اما <دیپلمات> شایسته ترین عنوانی است كه می توان به او داد.
    
    
    تحصیل و عضویت در حزب ضد فرانكو
    
    سولانا در یك خانواده مشهور اسپانیایی بزرگ شد. پدربزرگش سالوادور دو ماداریاگا رئیس كمیته خلع سلاح جامعه ملل، دیپلمات، نویسنده و حامی یكپارچگی اتحادیه اروپا بود. پدرش پروفسور فرانسیسكو سولانا استاد شیمی و مادرش نیوس دو ماداریاگا ماتیوس استاد دانشگاه و مورخ متخصص فرانسیس بیكن بود. لوئیز برادر بزرگ خاویر به خاطر فعالیت های سیاسی اش در مخالفت با حاكمیت فرانكو دیكتاتور اسپانیا چند صباحی را در زندان گذراند. سولانا در دوران دبیرستان در یك مدرسه مخصوص كاتولیك ها درس خواند و بعد به دانشگاه كامپلوتنس رفت. او در سال 1963 به خاطر به راه انداختن یك نشست مخالف سران دانشگاه جریمه شد. سولانا در 1964 مخفیانه به حزب كارگران سوسیالیست اسپانیا پیوست كه در دوران فرانكو از زمان پایان جنگ داخلی اسپانیا در سال 1939 غیرقانونی به حساب می آمد. در همان سال او از دانشگاه فارغالتحصیل شد. سولانا در سال 1965 توانست به كمك بورسی تحصیلی به آمریكا برود و 6 سال در دانشگاه های این كشور تحصیل كرد. او در دانشگاه ویرجینیا به دانشجویان معترض به جنگ ویتنام پیوست و ریاست انجمن دانشجویان خارجی را برعهده داشت. سولانا در سال 1971 دكترای فیزیكش را از دانشگاه ویرجینیا دریافت كرد. او پس از بازگشت به اسپانیا در سال 1971 در دانشگاه مستقل مادرید استاد فیزیك جامدات شد و 30 مقاله در نشریات تخصصی چاپ كرد.


    
    
    13 سال وزارت
    
    
    سولانا در سال 1976 در اولین نشست ملی حزب كارگران سوسیالیست اسپانیا پس از پایان جنگ داخلی به عنوان رئیس كمیسیون اجرایی و سرپرست بخش اطلاعات و اخبار برگزیده شد. او دوست نزدیك فیلیپه گونزالس رهبر حزب بود. در پانزدهم ژوئن 1977 توانست به پارلمان راه یابد. در 23 فوریه سال 1981 كه نیروهای وابسته به آنتونیو تجرو در تلاش برای كودتا پارلمان را 18 ساعت اشغال كردند او در صحن مجلس حضور داشت. در اكتبر 1982 حزب كارگران سوسیالیست اسپانیا در یك پیروزی تاریخی 202 كرسی از 350 كرسی مجلس سفلارا از آن خود كرد. سولانا در اولین دولت گونزالس به عنوان وزیر فرهنگ مشغول به كار شد و در سال 1985 سخنگویی دولت را هم برعهده گرفت. او در سال 1988 وزیر آموزش و پرورش شد. در 22 جولای سال 1992 وزیر خارجه اسپانیا شد و در نوامبر 95 كه اسپانیا ریاست دوره ای شورای اتحادیه اروپا را برعهده داشت، سولانا كنفرانس بارسلون را برگزار كرد كه توافقنامه ای مهم میان 27 كشور منجر شد. در طول 13 سال وزارت سولانا به عنوان یك سیاستمدار دیپلمات و دقیق شناخته می شد و چون در آخرین سال های دولت گونزالس در وزارت خارجه خدمت كرد از اتهامات فساد یا دخالت <جنگ كثیف> علیه تجزیه طلبان باسك مبرا ماند.
    
   

    دبیركلی ناتو و بحران یوگسلاوی
    
    
    سولانا در پنجم دسامبر 1995 با استعفای دبیر كل ناتو به خاطر رسوایی به دبیركلی نهاد برگزیده شد. انتخاب سولانا به این سمت باعث بروز انتقاداتی شد چرا كه او در گذشته از مخالفان ناتو به حساب می آید. سولانا پیش تر یك جزوه با نام 500 دلیل برای نه گفتن به ناتو> نوشته بود، از زمانی كه حزب كارگران سوسیالیست اسپانیا دولت را در دست گرفت، او دیدگاه های خود را تغییر داد. بعد ها كه در مورد مخالفت اولیه اش با ناتو از او پرسیدند گفت كه <از اینكه نماینده ناتو است خوشحال است و از دوران جنگ سرد فاصله گرفته است.> در دوران سولانا ناتو ساختار سیاسی و نظامی اش را بازسازی كرد و استراتژی های اولیه اش را تغییر داد. او در آن دوران به دبیر كلی شهرت پیدا كرد كه توانست میان اعضای ناتو و دیگر كشورها مذاكراتی بسیار موفق انجام دهد. در دسامبر 1995 فرانسه دوباره به ساختار نظامی ناتو بازگشت و اسپانیا هم در نوامبر 1996 به آن پیوست. سولانا بلافاصله پس از دبیركلی ناتو، فرماندهی عملیات مشترك ناتو در بالكان را برعهده گرفت و بیستم دسامبر 1995 به اعزام حدود 60 هزار صلحبان به منطقه كمك كرد. ناتو پیش از این در جولای و آگوست اهدافی را در بوسنی و هرزگوین بمباران كرده بود.
    
    
    مسوول سیاست خارجی اتحادیه
    
    
    دهم ژوئن 1999 نیروهای صرب از كوزوو عقب نشینی كردند و ناتو بمباران را متوقف كرد. ششم اكتبر همان سال سولانا دو ماه زودتر از آنچه برنامه ریزی شده بود ناتو را ترك كرد. او اوایل همان سال در اتحادیه اروپا سمتی را برعهده گرفته بود و هجدهم اكتبر به عنوان نماینده عالی سیاست خارجی و امنیتی مشترك اتحادیه برگزیده شد. در سال 2004 دوره 5 ساله این سمت تمدید شد. سولانا در طول این سال ها باعث امضای پیمان های مهمی میان اتحادیه اروپا با كشورهای خاورمیانه ای و آمریكای لاتینی شده است. او پس از فروپاشی یوگسلاوی سابق نقش مهمی را در سرنوشت كشورهای تازه استقلال یافته بازی كرد. سولانا از سوی اتحادیه اروپا در حل مناقشه فلسطینیان و اسرائیل تلاش فراوانی كرده و از حامیان و معماران اصلی طرح <نقشه راه> بوده است. آریل شارون نخست وزیر پیشین رژیم اسرائیل تا مدت ها از دیدار با سولانا خودداری می كرد. دلیل این مساله انتقادهای سولانا از اسرائیل عنوان شده است.
    
   
    مرد میكروفن و دوربین
    
    
    سولانا یك بار ازدواج كرده و دو فرزند دارد. او در بروكسل زندگی می كند و معروف است كه سیاستمداران اسپانیایی هنگام سفر به بروكسل حتما به خانه سولانا سر می زنند. او به زبان های فرانسوی و انگلیسی مسلط است. یك بار یكی از خبرنگاران بی بی سی كه در یك سفر او را همراهی می كرد درباره اش گفت: <مهم ترین ابزار سولانا دوربین های تلویزیونی و میكروفن ها هستند. سولانا نقاط قوت و ضعف خود را خوب می شناسد.>