تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - عربستان در لبنان تلافى مى‌کند

سه شنبه 16 فروردین 1390

عربستان در لبنان تلافى مى‌کند

   تهیه کننده: سعید عزیزی    موضوع :خاورمیانه ،ایران ،



روابط ایران و شوراى همکارى خلیج فارس به شدت متشنج شده است. پس از تحولات بحرین و به فاصله کوتاهى پس از آن جنجالى که کویت سر کشف یک شبکه جاسوسى که ادعا مى‌شد با ایران در تماس است، به پا کرد، همچنین بیانیه تند شوراى عالى امنیت ملى ایران علیه این شورا به ویژه عربستان سعودى صادر کرد، روابط این شورا با ایران به اوج تنش‌هاى خود رسید. نشست شب گذشته وزراى امور خارجه کشورهاى شوراى همکارى خلیج فارس در ریاض که بیانیه شدیداللحنى را علیه ایران صادر کردند، در حقیقت بنزین روى آتشى بود تا باز هم تنش‌هاى دو طرف شدت بگیرد.

روزنامه النهار، چاپ بیروت در یادداشتى به همین زمینه پرداخته و مى‌نویسد: روابط ایران و شوراى همکارى خلیج فارس با اتهام به ایران بر سر دخالت در امور داخلى کشورهاى این شورا بسیار متشنج شده است. از بحرین که حمایت ایران از اپوزسیون در این کشور بسیار مشهود است تا کویت که ایران را متهم به هدایت یک شبکه جاسوسى علیه خود کرده، همگى دستاویزى است که ایران را به دخالت در امور داخلى آنها متهم کند. از سویى مسائل لبنان که باعث سرنگونى دولت سعد حریرى که مورد حمایت عربستان بود و به روى کار آمدن دولت نجیب میقاتى با حمایت حزب الله، باعث کینه عربستان سعودى شده که با تحولات بحرین و کویت به اوج خود رسیده است. به اعتقاد بسیارى از ناظران لبنانى آنچه در بیانیه شوراى همکارى آمد در حقیقت یکى از دلایل آن خشم عربستان از سقوط حریرى در لبنان بود.

در ادامه این یادداشت آمده است: فقط مواضع ایران نبود که خشم کشورهاى عرب حاشیه خلیج فارس را برانگیخت، سخنرانى سید حسن نصرالله دبیر کل حزب الله لبنان نیز که حمایت قاطع خود را از انقلاب‌هاى عربى بیان داشت و به خصوص مواضعش در برابر انقلاب بحرین که گفت حاضر است به مردم انقلابى این کشور همه گونه کمکى بکند از دیگر عوامل خشم کشورهاى همکارى خلیج فارس بود. از سویى ضبط یک هواپیماى ایرانى که گفته مى‌شد حامل سلاح است در خاک ترکیه در کنار تحولاتى که در سوریه رخ مى‌دهد همگى مسائلى است که کشورهاى شوراى همکارى را به شدت حساس کرده است.

نویسنده این یادداشت سپس به تحولات لبنان اشاره مى‌کند و مى‌نویسد: بى‌شک با صدور این بیانیه روشن شد که کشورهاى شورا به شدت از تحولات لبنان نگرانند. چرا که در حالى که کشورهاى عربى همگى نسبت به آینده خود بیمناکند، دولت میقاتى با حمایت ایران و سوریه در حال تشکیل دولت است و این به هیچ وجه باب میل کشورهاى این شورا به خصوص عربستان نیست. عربستانى که طوفان انقلاب‌هاى عربى به اطراف مرزهاى آن نیز رسیده است. از این رو کشورهاى این شورا گمان مى‌کنند سکوت در برابر این تحول از یک سو باعث ایجاد فضاى لازم براى ایران براى دخالت در امور داخلى این کشور مى‌شود و از سوى دیگر تشکیل دولت میقاتى با حمایت ایران را دخالت در امور داخلى لبنان مى‌دانند. چرا که نشان مى‌دهد که نه تنها آنها نتوانسته‌اند دولت مورد حمایت خود را در لبنان نگه دارند بلکه در شکل‌گیرى دولت جدید نیز جریان مورد حمایت آنها هیچ نقشى ندارد. از این رو طبیعى است که کشورهاى عربى شوراى همکارى بخواهند در تشکیل دولت آتى لبنان سنگ‌اندازى کرده و آن را به تحولات سوریه ربط دهند. حال سئوال این جا است که تاخیر پنج ماهه اعلام دولت را باید به حساب انقلاب‌هاى عربى بگذاریم یا یک بحران ساده داخلى لبنانى است؟

نویسنده در پاسخ به این سئوال خود مى‌نویسد: برخى از ناظران غربى و کسانى که امور منطقه و تحولات آن را کشور به کشور بررسى مى‌کنند، بحران تاخیر در اعلام دولت لبنان را در چارچوب انقلاب‌هاى عربى مى‌دانند و مى‌گویند که با توجه به انقلاب‌هاى عربى طبیعى است که میقاتى نیز نتواند دولتش را به این سادگى‌ها تشکیل دهد. منابع نزدیک به 8 مارس مى‌گویند که ایران تلاش مى‌کند در موضوع لبنان دخالت نکند و این پرونده را به سورى‌ها واگذار کرده است. ولى با این حال نمى‌توانیم منکر شویم که آنچه در لبنان مى‌گذرد انعکاس رقابت ایران با دیگر رقباى‌اش از یک سو و بازتاب تحولات و انقلاب‌هاى عربى منطقه از سوى دیگر است. نگرانى زمانى به وجود مى‌آید که رقابت‌هاى منطقه‌اى تا به آنجا بالا بگیرد که به مرز انفجار برسد. بحران در منطقه‌ به اندازه‌اى حساس شده که ترکیه که نزدیکى‌اش به سوریه بى‌سابقه‌ است پس از مشاهده تظاهرات داخلى آن از آن فاصله گرفته و به دمشق توصیه مى‌کند که بحران خود را سریعا حل و فصل کند و گرنه این بحران بر روابط آنکارا – دمشق تاثیر مستقیم مى‌گذارد. ترک‌ها از این نگرانند که وضعیت سوریه به چیزى شبیه لیبى تبدیل شود. چنین وضعیتى براى تمامى کشورهاى همسایه سوریه که نسبت به وجود اقلیت‌هایى چون کردها نگرانند بسیار گران تمام خواهد شد. البته بحران سوریه بر ایران نیز اثر منفى خواهد گذاشت. شاید تاثیرپذیرى ایران از تحولات سوریه حتى بیشتر از ترکیه هم باشد. هر چه باشد سوریه متحد استراتژیک ایران در منطقه محسوب مى‌شود.

در پایان این یادداشت آمده است: شاید چنین شواهدى از دید بسیارى از ناظران داخلى لبنان مخفى باقى مانده باشد و بگوییم که تحولات منطقه تاثیرى بر لبنان دموکراتیک نمى‌گذارد ولى حقیقت این است که وقتى بازیگران اصلى خاورمیانه دچار تحولات شگرف شوند، دامنه این تحولات لاجرم به لبنان نیز کشیده خواهد شد. این حقیقتى است که نمى‌توان به آسانى از کنار آن گذشت.   



دیپلماسی ایرانی