تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - همه پرسی تازه در آنکارا

چهارشنبه 17 فروردین 1390

همه پرسی تازه در آنکارا

   تهیه کننده: سعید عزیزی    موضوع :اروپا ،



این روزها رسانه های ترکیه از برگزاری همه پرسی تازه در این کشور خبر می دهند.این خبر توسط اردوغان نخست وزیر ترکیه نیز مورد تائید قرار گرفته و به صورت رسمی اعلام شده است .نخست وزیر ترکیه اعلام کرده است که گذر به نظام ریاستی در تركیه را به همه پرسی خواهد گذاشت . این مسئله قبل از انتخابات خرداد ماه در دستور كار حزب ` عدالت و توسعه ` قرار نخواهد گرفت، ولی بعد از انتخابات می تواند به طور جدی مطرح و به همه پرسی گذاشته شود.

اردوغان اعلام کرده است که در حال حاضر تلاشهایی جدی برای تدوین قانون اساسی جدید در تركیه از سوی نهادهای مدنی وجود دارد و یك پیش نویس كه از سوی حزب ` عدالت و توسعه` در سالهای قبل تدوین و اعلام شده بود نیز هنوز روی میز قرار دارد. بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری این تلاشها سرعت خواهد گرفت، ولی برای تدوین یك قانون اساسی جدید تركیب مجلس ملی تركیه اهمیت دارد. تركیه در حال حاضر با نظام پارلمانی اداره


می شود. مسئله ترك نظام پارلمانی و گذر به نظام ریاستی از سالها قبل در تركیه مطرح بوده ولی برخی احزاب سیاسی با این مسئله مخالف هستند. استقرار نظام ریاستی نزدیك به 20 سال پیش برای اولین بار از سوی ` تورگوت اوزال` رئیس جمهور فقید تركیه مطرح شد. وی خواهان تدوین نظامی همانند نظام حكومتی آمریكا برای تركیه بود. به نظر می رسد که پیروزی دیگری برای حزب عدالت و توسعه در راه است .در صورت تصویب موارد اعلام شده از سوی اردوغان حزب عدالت و توسعه گامهای محکمی در عرصه سیاسی خواهد برداشت .

پس از طرح گسترده مباحث مربوط به كودتای ارگنه كن عملااین رابطه دچار شكافهای عمیقی شده است.از سوی دیگر،سنگ اندازیهای ارتش تركیه در برابر حزب عدالت و توسعه و تلاش مخفی برخی نظامیان تركیه جهت سرنگونی دولت اردوغان مسئله ای كاملامشخص است.اردوغان نیز از این مسئله آگاه است و در مقابل ارتش با گاردی بسته برخورد می كند.این گارد تا آخرین روز حضور اردوغان در قدرت باز نخواهد شد زیرا تاریخ نشان داده است كه ارتش تركیه به هیچ عنوان نهاد قابل اطمینانی برای سیاستمداران نبوده و نخواهد بود!

اردوغان كه هم اكنون 56 سال سن دارد اظهار نموده است كه انتخابات سال اخیر میلادی آخرین باری خواهد بود كه وی در مبارزات سیاسی شركت می كند .به هر حال این اولتیماتوم اردوغان


می تواند نشانه اطمینان وی نسبت به پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات باشد.بركناری دنیز بایكال از رهبری حزب جمهوریخواه خلق و مباحث به وجود آمده در این خصوص مولد اختلافات زیادی میان رهبران جدید و قدیم این مجموعه بوده است.همین موضوع سبب شده است تا از تعداد هواداران حزب جمهوریخواه خلق كاسته شود.از سوی دیگر،هنوز تقابل میان ارتش آنكارا و دولت اردوغان پایان نیافته و به صورتی مستمر ادامه دارد. رجب طیب اردوغان معتقد است كه وظایف ارتش تركیه در قانون اساسی مشخص شده است و ارتش باید در چارچوب قانون اساسی حركت كند.بر اساس اظهارات اردوغان، اشتباهات و كودتاهای نظامی گذشته در تركیه به هیج وجه قابل توجیه نیست و كسی نمی تواند این


اقدام های غیر دموكراتیك را مشروع جلوه بدهد.این اظهارات اردوغان پیامی مستقیم از جانب اردوغان برای ارتش تركیه بود كه معمولاسعی دارد در بسیاری موارد خارج از چارچوب و قانون وارد معادلات سیاسی آنكارا شود.

مسئله مهم این است که اختلافات میان ارتش و دولت ترکیه هنوز به قوت خود پابرجاست.این در حالی است که ارتش ترکیه به شدت در برابر دولت این کشور تضعیف شده است و احزاب لائیک مانند حزب جمهوریخواه خلق نیز دیگر تو.ان غلبه بر حزب عدالت و توسعه را ندارند. اخیرا نخست وزیر تركیه در یكی دیگر از تازه ترین مواضع خود از توافق دولت با ارتش درباره انتصاب و ترفیع فرماندهان جدید این نهاد قدرتمند در تركیه خبر داد.اردوغان اظهار نموده است كه در پی توافق مقامات با ارتش بخش اعظمی از بحران مربوط به انتصاب فرماندهان جدید به پایان رسیده و تنش ها بین دولت و افسران ارشد كاهش پیدا كرده است.هفته گذشته تركیه به افسران ارتش این كشور ترفیع داد اما در این بین به فرمانده نیروهای زمینی ترفیع داده نشد و این مسئله به دلیل رسیدگی به اتهام برخی از آنها در كودتا بود.

چندی پیش حزب عدالت و توسعه توانست با كسب حدود 40 در صد آرای مردمی در انتخابات شهرداریهای تركیه به پیروزی دست یابد. البته این پیروزی از دید اردوغان و اعضای ارشد حزب عدالت و توسعه چندان مورد استقبال قرار نگرفت.با این وجود در جریان برگزاری همه پرسی اخیر قانون اساسی ترکیه 60 درصد آرا به سود حزب عدالت و توسعه و اردوغان واریز شد تا این حزب همچنان خود را به عنوان قدرتمندترین جریان سیاسی در آنکارا نشان دهد.



وحید كوچه مشكی - رسالت