تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - دولت سکولار در انتظار مصر

شنبه 14 آبان 1390

دولت سکولار در انتظار مصر

   تهیه کننده: سعید عزیزی    موضوع :خاورمیانه ،تئوریک ،

http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcS9wivWTuoUeU5u3fPDmztVhzmEvn5MDMTBwC0F3dN1SHzgzNs55g

بی‌شک اخوان المسلمین را می‌توان یکی از تاثیر‌گذار‌ترین بازیگران در عرصه سیاسی مصر دانست. با شکل گیری انقلاب 25 ژانویه رفتار این گروه وارد رویکرد جدیدی شده است به گونه‌ای که این جمعیت می‌کوشد تا از شرکت در اغلب تجمعات و راهپیمایی‌ها خود‌داری کند و همچنین از معرفی کاندیدای مشخص برای ریاست‌جمهوری امتناع ورزد.

حقیقت آنست که  اخوان با دو رشته مشکل دست به گریبان است. برخی از این مشکلات حالت درونی دارد که مهم‌ترین آنها اختلافات میان نسل‌های مختلف اخوانی و شکل گیری شکاف میان نسل قدیمی‌تر و نسل‌های جدید آن است. نسل قدیم خواهان حفظ نقش اجتماعی اخوان و دخالت محتاطانه در سیاست بوده و می‌خواهد به عنوان یک گروه عقیدتی، مذهبی و اجتماعی باقی بماند اما نسل‌های جدید اخوان خواهان حضور جدی‌تر در حوزه‌های سیاست و تن دادن به تمامی الزامات یک بازی سیاسی و دموکراتیک هستند.
در کنار این مسئله، اخوان با برخی مشکلات بیرونی هم مواجه است که توان آن را برای بازیگری کاهش می‌دهد. در چند ماه اخیر ما شاهد شکل گیری گروه‌های جدید اسلامگرایی هستیم که خواهان به کرسی نشاندن یا به‌رسمیت شناختن احکام شرعی در حوزه‌های اجتماعی و سیاسی هستند، ضمن اینکه در اخوان هم عضویت ندارند که می‌توان به طور مثال به النهضه (مشابه با النهضه تونس)، اشاره کرد.مشکل دیگری که در فعالیت‌های اخوان وجود دارد مسئله مرز بندی شفاف با گروه‌های چپ، سکولار و ملی‌گراست. اخوان طی چند ماه در تلاش است که مرزبندی خود را با آنها حفظ کند در عین حال که اختلافات با آنها به اوج نرسد.یکی دیگر از دغدغه‌های اخوان به مسائل قومی مذهبی مربوط می‌شود. شکاف مسلمانان و مسیحیان قبطی ( که بین 8 تا 10 درصد جامعه مصر هستند)؛ اینکه اخوان بالاخره باید در برابر این اختلافات و درگیری‌ها موضعگیری روشنی داشته باشد، مسئله مهمی است.
اخوان برای کنترل این اوضاع و اینکه اختلافات درونی خود را بپوشاند، دست به تشکیل حزب « عدالت و آزادی» زده است تا بتواند از سویی به نیاز‌های درونی گروه و از سوی دیگر به نیازها در عرصه سیاست پاسخ دهد. در عین حال دو اتفاق مهم رخ داده که توانسته است به اخوان در عرصه سیاسی مصر مدد برساند: نخست فعالیت‌های موفقیت آمیز حزب عدالت و توسعه در ترکیه است که توانسته مدلی از اسلامگرایی دموکراتیک را در منطقه ارائه دهد و در بین اهل سنت هواداران بسیاری پیدا کند. دوم، پیروزی اسلامگرایان تونس به رهبری راشد الغنوشی است که اکثریت آرا را در مجلس موسسان به‌دست آورده‌اند. این امر می‌تواند به اخوان در صحنه سیاسی مصر کمک کند.
لازم به ذکر است حزب عدالت و توسعه ترکیه گرایش‌های سیاسی مشابه با اخوان دارد، اما نماینده آن نیست. حزب عدالت و توسعه را حتی نمی‌توان شاخه‌ای از اخوان المسلمین دانست، اما مشابهت شیوه فعالیت باعث شده است که نوعی همسویی بین آنچه اخوان می‌خواهد و آنچه عدالت و توسعه پیگیری کرده است ایجاد شود.

به نظر می‌رسد مهم‌ترین هدف اخوان اثر گذاری بر انتخابات پارلمانی مصر و از آن طریق اثر گذاری بر فرآیند تدوین قانون اساسی جدید مصر است. اخوان به طور شفاف گفته است که نامزدی برای انتخابات ریاست‌جمهوری معرفی نمی‌کند و سعی دارد تا اجرای شریعت ولزوم استناد به آن را در قانون‌اساسی جدید بگنجاند. البته باید گفت که این نکته هدف جدیدی برای اخوانی‌ها نیست. آنان از ابتدای تاسیس به دنبال تحقق حکومت اسلامی، البته در چارچوب اندیشه سیاسی اهل سنت، بوده‌اند و الان هم راه آن را از طریق تدوین قانون اساسی جدید مصر می‌دانند.


اندیشه ها