تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - آیا حكومت كره شمالی فرو خواهد پاشید؟

دوشنبه 5 دی 1390

آیا حكومت كره شمالی فرو خواهد پاشید؟

   تهیه کننده: سعید عزیزی    موضوع :آسیای جنوب شرقی ،

http://www.asriran.com/files/fa/news/1390/9/28/201944_374.jpg

مرگ عالی مقام ترین فرد در ساختاری به شدت بسته كه متكی بر یك فرد است گاه می تواند به پاشیدن شیرازه امور و تغییرات سریع و بنیادین بینجامد و كره شمالی نیز از جمله كشورهایی است كه شاید بتوان به جرات ادعا كرد كه بسته ترین سیستم سیاسی و فردی ترین ساختار قدرت را در مقایسه با دیگر نظام های حكومتی جهان دارد.

آیا كره شمالی پس از مرگ كیم جونگ ایل شاهد تغییرات بنیادین و سریع خواهد بود؟

برای پاسخ به این سوال باید چند متغیر اساسی را مورد توجه قرار داد كه از جمله مهم ترین آنها می توان به میزان انسجام در ساختار ارتش و نهادهای امنیتی – اطلاعاتی ، وجود یا عدم نزاع قدرت ، چند دسته بودن ساختار حاكمیت و تشكیل حاكمیت از دو یا چند قطب قدرت موازی و یا رقیب ، اشاره كرد .

به طور كلی هیچ یك از متغیرهای فوق كه می تواند به تغییر بنیادین و سریع در كره شمالی بینجامد در حال حاضر در كره شمالی مشاهده نمی شود . ساختار ارتش و دستگاه های امنیتی این كشور تا كنون نشانه ای از وجود شكاف در راس فرماندهان و حتی رده میانی آن از خود بروز نداده ، نزاع قدرتی در این كشور مشاهده نشده و ساختار قدرت به شكل تك قطبی و وابسته به شخص كیم جونگ ایل بوده است .
 
در سال گذشته و در كنگره حزب حاكم این كشور موضوع ارتقای درجه "‌كیم جونگ اون " كوچك ترین فرزند پسر كیم جونگ ایل تا حدود زیادی حل شد و تقریبا از هنگام چاپ تصاویر جانشین رهبر در روزنامه ها و رسانه های دولتی كره شمالی این مساله عیان شد كه زمینه چینی ها برای جانشین بعدی آغاز شده است .

تا كنون هیچ فرد یا صاحب منصبی جانشینی كیم جونگ اون را به چالش نكشیده است و گمان نمی رود اون 28 ساله راه سختی برای جانشینی پدرش داشته باشد ، وانگهی اون جوان می تواند حمایت عمه و شوهر عمه با تجربه و مورد اعتماد خود را داشته باشد كه در ساختار قدرت كره شمالی جایگاهی بی بدیل دارند و می توانند همه مقامات و نهادهای این كشور را در خدمت جانشین جدید بسیج كنند.

در مجموع در نگاهی اجمالی به كره شمالی باید بر این نكته تاكید كرد كه ظواهر امر هیچ شواهدی مبنی بر فروپاشی نظام حاكم بر این كشور را به دست نمی دهد ، اما در یك بازه زمانی بلند مدت طبیعی است كه سرنوشت محتوم همه سیستم های بسته سیاسی فروپاشی است .
دولت كره شمالی در 6 دهه گذشته به مدد كنترل فوق العاده شدید اطلاعات و جلوگیری از ارتباط شهروندان این كشور با جهان خارج ، مردم خود را در ناآگاهی كامل نگه داشته است و شهروندان كره شمالی هیچ اطلاعی از جهان خارج و رویدادهای آن ندارند .

این مساله سبب می شود كه تحولات جهان بیرونی كم ترین تاثیر را بر جامعه كره شمالی داشته باشد و شاید تنها این فشارهای اقتصادی جامعه بین المللی علیه حكومت پیونگ یانگ باشد كه بتواند تاثیری هر چند ناچیز در تصمیم گیری رهبران این كشور داشته باشد .

از سوی دیگر باید توجه داشت كه مردم كره شمالی هیچ تصوری از یك زندگی طبیعی كه حق هر انسانی است ندارند و بیشتر آنها بر این گمانند كه همه مردم دنیا روزانه دو وعده غذا می خورند و قوت غالب آنها هم سیب زمینی است .

در چنین جامعه ای انتظار حركت از درون توده های مردمی علیه نظام حاكم بسیار بعید است ، چرا كه این " آگاهی " است كه در گام اول به بسیج توده ها علیه نظام یا فرد حاكم می انجامد و از این زاویه مردم كره شمالی در دهه های گذشته در بی آگاهی مطلق نگاه داشته شده اند .

مورد دیگر درباره احتمال فروپاشی حكومت كره شمالی به "رفتار و سیاست های " جانشین جوان بر می گردد . كیم جون اون 28 ساله یك فرد دنیا دیده است كه در سوییس تحصیل كرده و علاوه بر زبان مادری  به 3 زبان زنده دنیا تكلم می كند .

هنوز اون جوان هیچ اظهار نظری نداشته تا علایق و سلایق او شناخته شود اما این انتظار بعید نیست كه به دلیل جوان بودن ، زندگی او در اروپا و تحصیلكرده بودن جانشین احتمالی رهبر متوفی كره ، وی سیاست هایی متفاوت با پدر در پیش گیرد و آرام آرام اصلاحاتی را در كره شمالی به مورد اجرا بگذارد ، اما  باید توجه داشت در كشوری كه رهبران متوفی تبدیل به قدیس می شوند پا گذاشتن روی اصول و عقاید رهبر گذشته بسیار سخت است و اگر جانشین احتمالی رهبر كره قصد اصلاح هم داشته باشد انجام این اصلاحات در نظام به شدت بسته كره شمالی كار آسانی نخواهد بود.

در جمع بندی باید به این نكته اشاره كرد كه به دلیل فقدان عوامل لازم برای ایجاد تغییرات سریع و بنیادین در كره شمالی امروز ، انتظار برای مشاهده تغییرات بنیادین همانند فروپاشی نظام حكومتی یا تغییری بنیادین در ساختار حكومتی این كشور امری نامحتمل است اما اگر جانشین احتمالی جوان كره شمالی نخستین سخنرانی رسمی خود را بیان كند و در این سخنرانی بخش هایی از خواست ها و برنامه های خود را اعلام كند شاید در آن موقع بهتر بتوان روی امكان انجام اصلاحاتی در كره شمالی سخن گفت
 و در پایان ذكر این نكته لازم است كه برخی تغییرات پیش بینی نشده ( همانند جرقه اولیه انقلاب های عربی كه با آتش زدن یك جوان تونسی آغاز شد) در هر جامعه ای ممكن است همه معادلات را بر هم زند و طبیعتا كره شمالی نیز كمابیش از این قاعده مستثنی نیست.

عصر ایران