تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - واكاوی علل تنش در روابط تهران - باكو

پنجشنبه 4 خرداد 1391

واكاوی علل تنش در روابط تهران - باكو

   تهیه کننده: سعید عزیزی    موضوع :آسیای میانه و قفقاز ،ایران ،

از ﻣﺪت ﻫﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﮔﻮش ﻣﯽ رﺳﺪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮرﻣﺎن دﺳﺖ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﻣﯽ زﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﻫﻤﺠﻮاری اﺳﺖ. از ﺟﻤﻠﻪ اﺟﺎزه ﺣﻀﻮر ﮔﺴﺘﺮده به ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺟﺎﺳﻮﺳﯽ رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ، واﮔﺬاری اﯾﺠﺎد اﻣﻨﯿﺖ در ﻣﺮزﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﯽﺧﻮد ﺑﻪ آﻣﺮﯾﮑﺎ و اﯾﺠﺎد ﭘﺎﯾﮕﺎه در ﺷﻤﺎل و ﺟﻨﻮب اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ، ﭘﻨﺎه دادن ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻼن ﺗﺮور ﺷﻬﯿﺪ اﺣﻤﺪ روﺷﻦ، اﻟﻐﺎی ﺗﻔﮑﺮات ﺗﺠﺰﯾﻪ ﻃﻠﺒﯽ و ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺳﻮء در ﻣﺮزﻫﺎی ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﯽ ﮐﺸﻮر و اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ.

* این مقاله توسط آقای علیرضا باقری رسائی دانشجوی كارشناسی ارشد روابط بین الملل برای پارس دیپلماسی ارسال شده است.

ﻃﺮح ﻣﺴﺌﻠﻪ :

از ﻣﺪت ﻫﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﮔﻮش ﻣﯽ رﺳﺪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ ﺷﻤﺎﻟﯽ ﮐﺸﻮرﻣﺎن دﺳﺖ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﻣﯽ زﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﻫﻤﺠﻮاری اﺳﺖ. از ﺟﻤﻠﻪ اﺟﺎزه ﺣﻀﻮر ﮔﺴﺘﺮده به ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺟﺎﺳﻮﺳﯽ رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ، واﮔﺬاری اﯾﺠﺎد اﻣﻨﯿﺖ در ﻣﺮزﻫﺎی ﺳﺎﺣﻠﯽﺧﻮد ﺑﻪ آﻣﺮﯾﮑﺎ و اﯾﺠﺎد ﭘﺎﯾﮕﺎه در ﺷﻤﺎل و ﺟﻨﻮب اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ، ﭘﻨﺎه دادن ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻼن ﺗﺮور ﺷﻬﯿﺪ اﺣﻤﺪ روﺷﻦ، اﻟﻐﺎی ﺗﻔﮑﺮات ﺗﺠﺰﯾﻪ ﻃﻠﺒﯽ و ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺳﻮء در ﻣﺮزﻫﺎی ﺷﻤﺎل ﻏﺮﺑﯽ ﮐﺸﻮر و اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ.

ﻣﺴﺌﻠﻪ ای ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﻣﻄﺮح اﺳﺖ ، ﭼﺮاﯾﯽ اﯾﻦ اﻗﺪاﻣﺎت اﺳﺖ. در واﻗﻊ ﭼﺮا آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻦ اﺷﺘﺮاﮐﺎت زﯾﺎد ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺗﺎرﯾﺨﯽ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ داﺷﺘﻦ ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮك ﺑﺎ اﯾﺮان، اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ را اﻧﺠﺎم ﻣﯿﺪﻫﺪ ﮐﻪﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﻣﻨﯿﺖﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان را ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻣﯽ اﻧﺪازد. از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ واﮐﻨﺸﯽ ﮐﻪ اﯾﺮان ﺑﻪ اﯾﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﺸﺎن ﻣﯿﺪﻫﺪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻫﺸﺪار ﯾﺎ در ﺑﻌﻀﯽ ﻣﻮارد اﻗﺪام ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺘﻬﺎی ﺗﻼﻓﯽ ﺟﻮﯾﺎﻧﻪ دﯾﭙﻠﻤﺎﺗﯿﮑﯽ اﻣﺎ در وﺳﻌﺖ ﮐﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺮﮐﺎت از ﺳﻮی دو ﻃﺮف، رواﺑﻂ ﻓﯿﻤﺎﺑﯿﻦ را در ﻇﺎﻫﺮ و ﻧﻬﺎن ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﻫﻤﺮاه ﮐﺮده اﺳﺖ. اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﯿﻢ ﺑﻪ ﭼﺮاﯾﯽ اﯾﻦ رﻓﺘﺎر از ﺳﻮی آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﭙﺮدازﯾﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ داﺧﻠﯽ اﯾﻦ ﮐﺸﻮر و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻗﺮه ﺑﺎغ اﺷﺎره ﮐﻨﯿﻢ، ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﻮاﺳﺘﻪﯾﺎ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻬﺖ ﮔﯿﺮی ﺧﺼﻤﺎﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان وا ﻣﯽ دارد. ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎﺟﻤﻌﯿﺖ ﺣﺪود 5/8 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻧﻔﺮی در ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮﺑﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻗﻔﻘﺎز ﻗﺮاردارد. اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﻫﺮ ﭼﻨﺪ از ﻟﺤﺎظ وﺳﻌﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﮐﻮﭼﮏ اﺳﺖ اﻣﺎ ﻗﻮﻣﯿﺖ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ زﺑﺎﻧﯽ را در ﺧﻮد ﺟﺎی داده اﺳﺖ . اﻗﻮاﻣﯽ ﺑﻪ زﺑﺎنﻫﺎی ﻟﺰﮔﯽ، ﮐﺮد، ﺗﺎﻟﺶ، ﺗﺎت وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﺗﺎت ﻫﺎ و ﺗﺎﻟﺸﯽ ﻫﺎ ﻓﺎرﺳﯽ زﺑﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ . ﮐﺸﻮر ﺟﻤﻬﻮری آذرﺑﺎﯾﺠﺎن در زﻣﺎن اﺳﺘﻘﻼل ﺧﻮد در اواﯾﻞ دﻫﻪ 90 ﻣﯿﻼدی از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت ﻓﺮاواﻧﯽ روﺑﺮو ﺑﻮد ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﺑﻪ اﺳﺘﻘﺮاض از ﺑﺎﻧﮏ ﺟﻬﺎﻧﯽ روی آورد و رﻓﺘﻪ رﻓﺘﻪ ﺷﺮاﯾﻂ اﻗﺘﺼﺎدی ﺧﻮد را ﻃﺒﻖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﯾﻦ ﻣﻮﺳﺴﻪﻫﺎی ﻣﺎﻟﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮐﺮد و اﯾﻨﮏ ﺑﻌﻨﻮان ﮐﺸﻮری ﮐﻪ از ﻟﺤﺎظ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ای داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد. ﺟﻤﻬﻮری آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﻌﺪ از اﺳﺘﻘﻼل ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻠﯽ در ﻣﺮزﻫﺎی  ﺧﻮد ﺑﺎ ارﻣﻨﺴﺘﺎن  رو ﺑﺮو ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺳﻠﺴﻠﻪ درﮔﯿﺮی ﻫﺎﯾﯽ ﺑﯿﻦ اﯾﻦﮐﺸﻮر و ارﻣﻨﺴﺘﺎن ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﻫﻤﺎن ﻗﺮه ﺑﺎغ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ادﻋﺎی ﺣﺎﮐﻤﯿﺘﯽ ﺑﺮ آن دارد درﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﺧﻮد آن ﺟﺎ را ﺗﺼﺮف ﮐﺮده اﺳﺖﺑﻪ ﻃﻮری ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ زﯾﺎدی از ﺧﺎك آذرﺑﺎﯾﺠﺎن دردﺳﺖ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ارﻣﻨﯽ اﺳﺖ . ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻗﺮه ﺑﺎغ ﺑﺮای آذرﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯿﻬﺎ ﺟﺰء ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪﺑﻪ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺳﺮان آذرﺑﺎﯾﺠﺎن را ﺑﺮ ﻣﯽ اﻧﮕﯿﺰد. ﺳﺮان ﺟﻤﻬﻮری آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺮای ﺣﻞ اﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ  دو راﻫﮑﺎر در ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ . ﯾﮑﯽ ﺣﻀﻮر ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻓﺮاﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻣﺮﯾﮑﺎ  و اﺗﺤﺎدﯾﻪ اروﭘﺎ و ﺣﻀﻮر ﭘﺮرﻧﮓ رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ  و دوم ﭘﺎﯾﯿﻦ آوردن اﻣﻨﯿﺖ رواﻧﯽ در ﻣﺮزﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮك ﺑﺎ اﯾﺮان ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﻋﺎﻣﻞ اول و ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺳﻮء،

ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن دﺳﺖ ﺑﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﺮﻗﺮای راﺑﻄﻪ ﻋﻤﯿﻖ اﻣﻨﯿﺘﯽ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﺎ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ، اﺟﻠﺰه ﺣﻀﻮر ﻧﻈﺎﻣﯿﺎن آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ در ﻣﺮز اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﺑﺎ ارﻣﻨﺴﺘﺎن و راه اﻧﺪازی ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺟﺪاﯾﯽ ﻃﻠﺒﺎﻧﻪ در ﻣﯿﺎن آذرﯾﻬﺎی اﯾﺮاﻧﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﯽ زﻧﺪ. در ﻣﻮرد رﻓﺘﺎر ﺳﻮء آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎ اﯾﺮان ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ : ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ اﻗﺪاﻣﺎت از ﻫﻤﺎن زﻣﺎن اﺳﺘﻘﻼل آذرﺑﺎﯾﺠﺎن وﺟﻮد داﺷﺖ وﻟﯽ ﮔﺴﺘﺮه اﯾﻦ ﺗﺤﺮﮐﺎت ﺑﻪ وﺳﻌﺖ اﻣﺮوز ﻧﺒﻮده اﺳﺖ و اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﺗﻔﮑﺮات اﺳﺘﺮاﺗﮋﯾﮏ ﺧﻮد از ﻧﻔﻮذ و ﻗﺪرت ﯾﺎﺑﯽ اﯾﺮان در ﻣﻨﻄﻘﻪﺗﺮس داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، زﯾﺮا ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺣﻀﻮر ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ 35 ﻣﯿﻠﯿﻮن از آذری ﻫﺎی ﺟﻬﺎن در اﯾﺮان ، ﺗﺮس از اﻧﻀﻤﺎم ﻃﻠﺒﯽ از ﺳﻮی آذری ﻫﺎ اﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻪ از ﺳﻮی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ  اﯾﺮان ﻧﯿﺰﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ وﺟﻮد داﺷﺖ . ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﺑﻪاﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ دﺳﺖ ﻣﯽ زﻧﺪ ﺗﺎ از ﻗﺪرت ﻫﻮﯾﺘﯽ اﯾﺮان در ﻣﯿﺎن اﻗﻮام اﯾﺮاﻧﯽ در ﮐﺸﻮرش ﺑﮑﺎﻫﺪ و در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺣﺮﮐﺖ رو ﺑﻪ ﺟﻠﻮ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﭘﯿﺶ دﺳﺘﺎﻧﻪ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ . ﻣﺤﺪودﯾﺖ در ﻗﺒﺎل ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺤﺠﺒﻪ ، ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﮏ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺑﺎ وﺟﻮد ﺣﻀﻮر 90 درﺻﺪی ﺷﯿﻌﯿﺎن ، ﺳﺮﮐﻮب ﻓﺎرﺳﯽ زﺑﺎن ﺗﺎﻟﺸﯽ ، ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺴﺎﺟﺪ ، اﯾﺠﺎد ﻣﺸﮑﻼت در راه ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﻤﯿﺘﻪ اﻣﺪاد در آذرﺑﺎﯾﺠﺎن از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ اﻗﺪاﻣﺎت اﺳﺖ و از آن ﺳﻮ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﺟﺪاﯾﯽ ﻃﻠﺒﺎﻧﻪ در ﻣﯿﺎن اﺳﺘﺎن ﻫﺎی ﺷﻤﺎل ﻏﺮب ﮐﺸﻮر ﺟﺰء اﻗﺪاﻣﺎت ﭘﯿﺶ دﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﮐﻪ ﭘﯿﺸﺘﺮ ﻋﻨﻮان ﺷﺪ ﻣﺴﺌﻠﻪ  ﭘﯿﺶ روی دﯾﮕﺮی ﮐﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎ آن روﺑﺮو اﺳﺖ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻗﺮه ﺑﺎغ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.از آﻧﺠﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺣﺪود 20 درﺻﺪ از ﺧﺎك اﯾﻦ ﮐﺸﻮر در دﺳﺖ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ارﻣﻨﺴﺘﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ،دﻏﺪﻏﻪ اﺻﻠﯽ ﺑﺎز ﭘﺴﮕﯿﺮی اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺮای دﺳﺘﺮﺳﯽﺑﻪ اﯾﻦ ﻫﺪف اﺳﺘﺮاﺗﮋی ﻫﺎﺋﯽ را اﺗﺨﺎذ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﺣﻀﻮر ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻓﺮاﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺳﺮان آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﻣﯽ ﭘﻨﺪارﻧﺪﺑﺎ وﺟﻮد ﺣﻀﻮر ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻓﺮاﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻣﺮﯾﮑﺎ و اﺗﺤﺎدﯾﻪ اروﭘﺎ و رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ زودﺗﺮ ﺑﻪ اﻫﺪاﻓﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺎﻣﯿﻦ اﻣﻨﯿﺖ داﺧﻠﯽ،ﺣﻞ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻗﺮه ﺑﺎغ، اﻓﺰاﯾﺶ رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی دﺳﺖ ﻣﯿﺎﺑﻨﺪ. از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ ﯾﮑﯽ از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻋﻠﻞ راﺑﻄﻪ ﮔﺴﺘﺮده آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎ رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﮔﺴﺘﺮش رواﺑﻂ اﯾﺮان ﺑﺎ ارﻣﻨﺴﺘﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯿﺨﻮاﻫﺪ اﯾﺮان را از ﻟﺤﺎظ اﻣﻨﯿﺘﯽ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎر ﻗﺮار دﻫﺪ و ازاﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ از ﻣﯿﺰان راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ارﻣﻨﺴﺘﺎن ﮐﻢ ﮐﻨﺪ و در ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺣﻀﻮر اﯾﻦ ﻧﯿﺮوﻫﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪﺑﻪ ﺛﺒﺎت در داﺧﻞ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻣﻮزش ﻧﯿﺮوﻫﺎی اﻣﻨﯿﺘﯽ اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﺗﻮﺳﻂ ﻧﯿﺮوﻫﺎی ﻣﻮﺳﺎد ﺻﻮرت ﻣﯿﮕﺮد، دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ و ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺮزﻫﺎی ﺧﻮد را ﺑﺎ اﯾﺮان ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﺣﻀﻮر ﻧﯿﺮوﻫﺎی رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺘﻮاﻧﺪ از ﻧﻔﻮذ ﻻﺑﯽ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ در آﻣﺮﯾﮑﺎ ﺟﻬﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻻﺑﯽ اراﻣﻨﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊﺳﯿﺎﺳﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی را از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻦ ﻻﺑﯽ از ﮐﻨﮕﺮه آﻣﺮﯾﮑﺎ درﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ. اﻟﺒﺘﻪ ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﺣﻀﻮر ﻧﯿﺮوﻫﺎی رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ در آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻗﺪام ﻧﻈﺎﻣﯽ در اﯾﺮان ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪﺟﻨﮓ رواﻧﯽ و ﺣﺮﮐﺘﻬﺎی ﻧﺮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﭘﺎﯾﮕﺎﻫﯽ در اﯾﻦ ﮐﺸﻮر از ﺳﻮی اﯾﻦ رژﯾﻢ اﺣﺪاث ﻧﺸﺪه اﺳﺖ و در ﺛﺎﻧﯽ ﺑﻪﮐﺮات ﻣﻘﺎﻣﺎت دو ﻃﺮف وﺟﻮد ﭘﺎﯾﮕﺎه صهیونیستی را در خاک آذربایجان ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

نتیجه گیری :

در ﭘﺎﯾﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ راﺑﻄﻪ ﺗﻨﺶ آﻣﯿﺰ ﺑﯿﻦ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن و اﯾﺮان دﭼﺎر دور ﺑﺎﻃﻠﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﻪ اﻗﺪاﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﯽ دﻫﺪ (ﻣﺎﻧﻨﺪ ارﺗﺒﺎط ﮔﺴﺘﺮده ﺑﺎ رژﯾﻢ ﺻﻬﯿﻮﻧﯿﺴﺘﯽ و ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻓﺮاﻣﻨﻄﻘﻪ ای) ﺗﺎ ﺑﻪاﻫﺪاف ﺧﻮد از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﺎز ﭘﺴﮕﯿﺮی ﻗﺮه ﺑﺎغ، رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی، ﺛﺒﺎت داﺧﻠﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ. لازم به ذکر است که تمام عواملی که آذربایجان به کار میگیرد تا به مقاصدش دست یابد به طور زنجیرهای مورد استفاده قرار می گیرد، برای مثال حضور آمریکا در منطقه قفقاز جنوبی هم از قدرت روسیه که حامی ارمنستان هست میکاهد و از آن طرف امنیت مرزهایش با ارمنستان حفظ می شود و همینطور سرمایه گذاران خارجی به دلیل همین حضور رقبت بیشتر برای سرمایه گذاری میابند. آن سوی میدان اﯾﺮان ﻧﯿﺰ اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ از ﻗﺒﯿﻞ اﯾﺠﺎد راﺑﻄﻪﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎ ارﻣﻨﺴﺘﺎن، اﻧﺠﺎم ﺣﺮﮐﺘﻬﺎی ﺗﻼﻓﯽ ﺟﻮﯾﺎﻧﻪ دﯾﭙﻠﻤﺎﺗﯿﮏ مانند احضار سفیر این کشور  و اﯾﺠﺎد وحدت رویه  ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯿﺎن ﺧﻮد،روﺳﯿﻪ و ارﻣﻨﺴﺘﺎن، محکومیت اقدامات ضد اسلامی که از سوی علی اف انجام می گیرد ،دﺳﺖ می زﻧﺪ ﮐﻪ باعث می شود اﯾﻦ دور ﻫﻤﯿﻨﻄﻮر اداﻣﻪ ﻣﯿﺎﺑﺪ. در واﻗﻊ ﺑﺮای اﯾﺠﺎد ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎ آذرﺑﺎﯾﺠﺎن ﺑﺎﯾﺪﮔﺎﻣﯽ ﻣﺜﺒﺖ ﺟﻬﺖ اﻋﺘﻤﺎد ﺳﺎزی ﺑﺮداﺷﺖ در ﺛﺎﻧﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﻤﮑﺎری اﯾﻦ ﮐﺸﻮر ﺑﺎ دوﻟﺘﻬﺎی ﻓﺮاﻣﻨﻄﻘﻪ ای را اﻓﺰاﯾﺶ داد،

 در واقع ما شاهد هستیم همین بی اعتمادی خود منجر به تسری پیدا کردن عدم همکاری در زمینه های مشترک دیکر مثل حقوق دریای خزر و غیره می شود.   و از ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮ باید ﺑﺤﺮان ﻗﺮه ﺑﺎغ را ﺑﺎ ﺣﻀﻮر ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺮﻃﺮف ﻧﻤﻮد و حل مناقشه را با بدون وارد کردن قدرت سوم حل و فصل نمود.

 

** وب سایت پارس دیپلماسی به منظور احترام به ارسال كنندگان ، مقالات را بدون هیچگونه تغییری منتشر مینماید و مسوولیت حقوقی مطالب به عهده نویسنده می باشد.