تبلیغات
مرجع مقالات دیپلماتیک - پوتین با «شاخه زیتون» اوباما را تحقیر کرد



جنگ دیپلماتیک آمریکا علیه روسیه به بهانه هک ایمیل‌های حزب دموکرات و دخالت در انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور، با اعمال مجازات‌های «باراک اوباما» وارد مرحله جدیدی از تنش در روابط بین دو کشور شده است. اوباما در فرمان ریاست‌جمهوری اعلان کرد: «او، ٩ شخصیت حقیقی و حقوقی و از جمله سرویس اطلاعات نظامی و سازمان امنیت فدرال روسیه و نیز چند شرکت را که برای سرقت اطلاعات، خدمات فنی ارائه کرده‌اند، مجازات كرده است».

این اقدام اوباما در آخرین روزهای ریاست‌جمهوری خود، بنا بر ارزیابی بسیاری از سیاست‌مداران و تحلیلگران حوزه دیپلماسی، بسیار فراتر از پیش‌بینی‌های انجام‌گرفته بوده است. بلافاصله در واکنش به این اقدامات، در مسکو مسئولان وزارت خارجه روسیه به «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری کشور، پیشنهاد مقابله به‌مثل را ارائه دادند که با آن موافقت نشد و بار دیگر رهبر کاریزماتیک روسیه نشان داد بازیگر ماهرتری در عرصه شطرنج سیاسی است.
پوتین که به‌درستی هدف پشت پرده این بازی آمریکایی را برای کلیدزدن یک جنگ سرد و افزایش تنش تا قبل از آغاز دوران ریاست‌جمهوری «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا و بستن دست او برای عادی‌سازی روابط بین دو کشور می‌داند عکس‌العمل متفاوتی نشان داد که کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد؛ او در مقابل تشدید تنش، «شاخه زیتون» را روی میز گذاشت.  در واشنگتن دولت اوباما و رهبران کنگره از هر دو حزب که در سال‌های اخیر تنها با این اقدام رئیس‌جمهوری دموکرات همسو بوده‌اند، از قبل پیش‌بینی مقابله به‌مثل دولت مسکو را داشتند و روی این تشدید تنش برای قدرت بازدارندگی ترامپ در جهت نزدیکی احتمالی به پوتین، حساب باز کرده بودند؛ اما مرغ زیرک روسی دقیقا نقطه مقابل این پیش‌بینی را انجام داده و رهبران آمریکا را در آستانه تغییر و تحولات سیاسی جدید در حالت کیش‌ومات قرار داد.  پوتین در کنار مقابله‌به‌مثل‌نكردن و حتی واردنشدن به سناریوی یک تنش دیپلماتیک، در نامه‌ای به مردم و رهبران آمریکا، دست دوستی ملت و دولت روسیه را به سوی این کشور دراز کرد و حتی سال نو مسیحی را به اوباما و خانواده او نیز تبریک گفت. در این نامه آمده است: «اقدام غیردوستانه باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا را که تا پایان دوران ریاست‌جمهوری‌اش زمانی باقی نمانده می‌توان در جهت تضعیف روابط روسیه و آمریکا در آینده دانست. این امر به‌وضوح خلاف خواسته مردم روسیه و آمریکاست و با در‌نظرگرفتن وظیفه اصلی دو کشور برای حفظ امنیت جهانی، باعث آسیب پیچیده در روابط بین‌الملل می‌شود».
ازآنجاکه در واشنگتن همه رهبران از هر دو حزب، در انتظار افزایش سطح تنش‌ها و تأثیری که این جنگ دیپلماتیک می‌توانست روی مواضع ترامپ بگذارد، حساب ویژه‌ای باز کرده بودند، در وضعیتی که گیج‌تر از پیش شده بودند، با اظهارنظر دونالد ترامپ در تمجید از سیاست پوتین، دراین‌باره، دچار یک شوک عصبی و سیاسی هم شدند. ترامپ در واکنش به سیاست پوتین ضمن تأکید بر خویشتنداری و هوش رئیس‌جمهوری روسیه، به‌صراحت گفته است: «حرکتی عالی برای به‌تأخیرانداختن (ازسوی‌پوتین) - همواره می‌دانستم او خیلی باهوش است». او در همین جمله کوتاه با تأکید بر «حرکتی عالی برای به‌تأخیرانداختن»، در واقع نشان داد پیام پوتین را گرفته است.
رهبران دولت آمریکا و به‌ویژه اوباما، بعد از شکست تلخ «هیلاری کلینتون» در انتخابات ریاست‌جمهوری هشتم نوامبر، دچار یک شوک عصبی– سیاسی درباره آینده روابط با روسیه شده‌اند که حتی در اظهارات و اقدامات خود، هم اعتبار آمریکا (در مدعای اینکه روسیه فقط با هک ایمیلی برایشان رئیس‌جمهوری تعیین کرده است) و هم اصول و عرف دیپلماتیک را زیر پا گذاشته‌اند. تازه وقتی مشخص است همه این اقدامات برای کنترل دونالد ترامپ به عنوان یک رئیس‌جمهوری پیش‌بینی‌ناپذیر و در حاشیه سیستم سیاسی انجام گرفته و با بازی هوشمندانه طرف مقابل، نه تنها تأثیری مطلوب را بر جای نگذاشته که حتی ساکن بعدی کاخ سفید را مجبور به تمجید هم کرده است، عمق فاجعه سیاست در واشنگتن را بهتر می‌توان لمس کرد. البته این را كه در آینده رئیس‌جمهوری ترامپ در روابط بین واشنگتن– مسکو چه تغییری ایجاد می‌کند، با توجه به روحیه تجارت‌پیشه او و همچنین گرایش رهبران دو حزب و اکثریت کنگره در تشدید تنش با روسیه، از قبل نمی‌توان چندان به نزدیکی دو کشور رقیب در عرصه سیاست جهانی امیدوار بود. اما از هم‌اکنون بسیار مهم است که روس‌ها به رهبری پوتین تمام روزنه‌های بهانه‌گیری و بستر برای تشدید تنش را حداقل از جانب خود، مسدود کرده‌اند و شاید مهم‌تر از آن، افکار عمومی جهانی و حتی بخش بزرگی از مردم آمریکا را نیز تحت‌تأثیر قرار داده‌اند که بدون شک، در آینده ازسوی ترامپ و دیگر رهبران نمی‌تواند نادیده گرفته شود. پوتین همچنین یک درس بزرگ سیاست را هم به دیگر رهبران جهانی و از جمله رهبران آمریکا آموخت و آن اینکه خویشتنداری و پیام صلح، همیشه ناشی از ضعف نیست؛ بلکه در موقعیت افزایش اعتبار و جایگاه یک کشور، می‌تواند ناشی از «اعتمادبه‌نفس و مسئولیت‌پذیری» یک رهبر کاریزماتیک برای سامان‌دادن به فضای ملتهب دیپلماسی جهانی در دوران «آنارشی» هم باشد.
بدون تردید، در این وزن‌کشی سیاسی و جدال دیپلماتیک، ولادیمیر پوتین پیروز میدان بود و باراک اوباما نه‌تنها به عنوان یک شکست‌خورده که حتی در پایین‌ترین سطح افول اعتبار قرار گرفت. تا روز بیستم ژانویه که اوباما باید کلید کاخ سفید را به دونالد ترامپ تحویل دهد، امکان دارد سیاست‌های تنش‌آفرین برای تحریک مسکو همچنان افزایش یابد؛ اما پوتین با این حرکت خود نشان داد هر حمله تهاجمی را با یک سیاست بازدارنده و فرونغلتیدن در دام طرف مقابل خود، پاسخ خواهد داد که همین می‌تواند در این مدت و حتی بعدها رهبران آمریکایی را به فکر کردن و سنجیدن اقدامات خود وادار كند.

شرق

برچسب ها: روسیه ، اوباما ، پوتین ، آمریکا ، ترامپ ،